ป้ายกำกับ » พลังงานทดแทน

โรงไฟฟ้าพลังงานสะอาด รักษ์น้ำ รักษ์สิ่งแวดล้อม

          โรงไฟฟ้ามีกระบวนการผลิตที่ต้องใช้น้ำในการผลิตไฟฟ้า โดยน้ำที่ผ่านจากกระบวนการผลิตของโรงไฟฟ้าจะเป็นที่กังวลของชุมชนรอบโรงไฟฟ้าว่าจะส่งผลกระทบต่อการอุปโภค บริโภค สิ่งแวดล้อมและการเกษตรกรรมของชุมชนหรือไม่

          เทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าแบบกังหันไอน้ำ (Steam Turbine Power Plant)  มีกระบวนการผลิตไฟฟ้าจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเริ่มจากลำเลียงวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเข้าสู่โรงเก็บเชื้อเพลิง  จากนั้นจะถูกป้อนเข้าสู่ห้องเผาไหม้ (Combustion) เมื่อเชื้อเพลิงถูกเผาไหม้ พลังงานความร้อนที่ได้จากการเผาไหม้จะนำไปต้มน้ำจนเกิดไอน้ำ ไอน้ำที่ได้จะถูกส่งไปหมุนกังหัน (Turbines) ของเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (Generator) เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า ไอน้ำที่ผ่านกระบวนการผลิตกระแสไฟฟ้าแล้วจะมีอุณหภูมิและความดันสูง ซึ่งจะถูกทำให้เย็นลงด้วยกระบวนการควบแน่นด้วย Condenser ได้เป็นหยดน้ำซึ่งถูกรวบรวมและส่งด้วยปั๊มน้ำ (Boiler feed pumps) ไปเติมให้กับหม้อต้มน้ำเพื่อให้หมุนเวียนกลายเป็นไอน้ำต่อไป ส่วนน้ำหล่อเย็น (Cooling Water) ที่ใช้ในการควบแน่นแล้ว มีอุณหภูมิสูงขึ้น เนื่องจากได้รับความร้อนที่ถ่ายเทมาจากไอน้ำจะถูกทำให้เย็นลงโดยใช้หอหล่อเย็น (Cooling Tower) เพื่อระบายความร้อน ออกจากน้ำหล่อเย็นสู่อากาศ ส่วนน้ำที่อุณหภูมิลดลงแล้วก็จะถูกนำมาใช้ใหม่อีก ระบบน้ำหล่อเย็นชนิดนี้จึงเป็นระบบวงจรปิด

          จนสุดท้ายน้ำจะถูกปล่อยลงสู่บ่อพักน้ำขนาดใหญ่ เพื่อให้ระเหยหายไปเองตามธรรมชาติ น้ำที่ผ่านกระบวนผลิตของโรงไฟฟ้าจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรจึงไม่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างแน่นอน

ติดตามข้อมูลข่าวสารของพลังงานสะอาด พลังงานทดแทนในประเทศไทยที่ได้จาก
วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรได้ที่ สมาคมโรงไฟฟ้าชีวมวล และ Fanpage

พลังงานสะอาด

พลังงานทดแทน

    พลังงานทดแทน โดยทั่วไปหมายถึงพลังงานที่ใช้ทดแทนพลังงานจากฟอสซิล เช่น ถ่านหิน, ปิโตรเลียม และ แก๊สธรรมชาติซึ่งปล่อยคาร์บอนไดอ๊อกไซด์มหาศาลอันเป็นสาเหตุโลกร้อน ตัวอย่างพลังงานทดแทนที่สำคัญเช่น พลังงานลม, พลังงานน้ำ, พลังงานแสงอาทิตย์, พลังงานน้ำขึ้นน้ำลง, พลังงานคลื่น, พลังงานความร้อนใต้พิภพ, เชื้อเพลิงชีวภาพ เป็นต้น ในปี 2555 ประเทศไทยใช้พลังงานทดแทนเพียง 18.2% ของพลังงานทั้งหมด เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า เพียง 1.8% โดยที่พลังงานแสงอาทิตย์ และเชื้อเพลิงชีวภาพ เพิ่มขึ้น 23% แต่ พลังงานจาก ฟืน ถ่าน แกลบ และวัสดุเหลือใช้ทางเกษตร โดยนำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงดั้งเดิม มีอัตราลดลง 10% (อาจเป็นเพราะมวลชีวภาพดังกล่าวถูกแปรรูปไปเป็นเชื้อเพลิงชีวภาพไปแล้ว)

ไม่มีหมวดหมู่

ประเภทพลังงานทดแทน

การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์

พลังงานแสงอาทิตย์ คือพลังงานที่ดวงอาทิตย์ให้แก่โลกโดยการแผ่รังสีเมื่อวัตถุต่าง ๆ บนผิวโลกได้รับแสงจากดวงอาทิตย์ จะมีอุณหภูมิสูงขึ้นและกระจายความร้อนออกมา ซึ่งอยู่ในรูปของรังสีอินฟราเรด เราจึงรู้สึกร้อน ขณะที่แสงอาทิตย์เดินทางมาถึงเรา ซึ่งสามารถเปลี่ยนพลังงานความร้อนนี้เป็นกระแสไฟฟ้าได้ โดยการใช้เซลล์แสงอาทิตย์

ประโยชน์ของเทคโนโลยี

  • สามารถประหยัดค่าไฟฟ้าที่ต้องจ่ายให้กับการไฟฟ้าฯ
  • ลดผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมอันเนื่องมาจากการผลิตไฟฟ้าด้วยรูปแบบอื่นเช่น การผลิตไฟฟ้าจากน้ำมัน หรือถ่านหิน ซึ่งเชื้อเพลิงเหล่านี้มีส่วนทำลายสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติทั้งสิ้น
  • ส่งเสริม และปลูกจิตสำนึกให้รับรู้ถึงเทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าที่สะอาด รู้คุณค่าของพลังงานไฟฟ้าที่ผลิตได้จริง และร่วมกันใช้พลังงานไฟฟ้าอย่างประหยัด

พลังงานลม

ลมเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ซึ่งเกิดจากความแตกต่างของอุณหภูมิ ความกดดันของบรรยากาศและแรงจากการหมุนของโลก สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเร็วลมและกำลังลม เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปว่าลมเป็นพลังงานรูปหนึ่งที่มีอยู่ในตัวเอง ในปัจจุบันมนุษย์จึงได้ให้ความสำคัญและนำพลังงานจากลมมาใช้ประโยชน์มากขึ้น เนื่องจากพลังงานลมมีอยู่โดยทั่วไป ไม่ต้องซื้อหา เป็นพลังงานที่สะอาดไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสภาพแวดล้อม และสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างไม่รู้จักหมดสิ้น

ภาวะขาดแคลนไฟฟ้า

สถานการณ์ปัจจุบันประเทศไทยไม่สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าใช้เองได้อย่างเพียงพอ เราจะมีวิธีแก้ปัญหาอย่างไร

ตั้งประเด็นคำถามและสมมุติฐาน

  • สามารถหาพลังงานทดแทนเพื่อใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้าได้อย่างเพียงพอภายในประเทศ
  • สามารถแก้ปัญหาเรื่องการผลิตกระแสไฟฟ้าไม่เพียงพอใช้ในประเทศได้ในระยะยาว

การสืบค้นความรู้จากแหล่งเรียนรู้และสาระสนเทศ

การผลิตกระแสไฟฟ้าไม่เพียงพอ

ในปัจจุบันประเทศไทยต้องอาศัยก๊าซธรรมชาติในการผลิตกระแสไฟฟ้า แต่ในขณะที่ปริมาณความต้องการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้น ปริมาณก๊าซธรรมชาติลดลงไปเรื่อยๆ ทำให้ปัญหากระแสไฟฟ้าไม่เพียงพอเป็นปัญหาระดับชาติระยะยาว เนื่องจากเหตุผลข้างต้นทำให้คนไทยต้องเพิ่มปริมาณการซื้อก๊าซธรรมชาติ

ทางเลือกที่มีอยู่ในขณะนี้ที่ต้องดำเนินการอย่างเร่งด่วนและจริงจังก็คือการประหยัดและอนุรักษ์พลังงานอย่างเข้มข้น ในขณะเดียวกันก็ต้องเร่งหาพลังงานทดแทนมาใช้ในการผลิต เพื่อเพิ่มปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้ภายในประเทศ

ประเภทพลังงานทดแทน

  • พลังงานจากดวงอาทิตย์ เป็นพลังงานสะอาด ไม่ทำปฏิกิริยาใดๆ อันจะทำให้สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ เซลล์แสงอาทิตย์จึงถูกนำมาใช้ผลิตไฟฟ้า โดยเปลี่ยนเซลล์แสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้าโดยตรง
  • พลังงานลม เป็นพลังงานที่ไม่มีวันหมดสิ้น สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในลักษณะพลังงานกล
  • พลังงานความร้อนใต้พิภพ ผลิตกระแสไฟฟ้าโดยเมื่อของเหลวชนิดนี้ระเหยเป็นไอและขยายตัว ทำให้ใบพัดเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหมุน
  • พลังงานน้ำ การนำพลังงานน้ำไปหมุนกังหันของเครื่องกำเนิดไฟฟ้า
  • พลังงานชีวมวล วัสดุเหลือใช้จากการเกษตรซึ่งมีจำนวนมากก็ใช้เป็นเชื้อเพลิงไฟฟ้าเชิงพาณิชย์
  • พลังงานจากขยะ ใช้เป็นเชื้อเพลิง โดยในโรงไฟฟ้า คือ แก๊สมีเทน ซึ่งได้มาจากการย่อยสลายของกองขยะและสิ่งปฏิกูลตามธรรมชาติ ซึ่งจะลดการปล่อยแก๊สที่เกิดภาวะเรือนกระจกจากการเผา และสามารถลดการใช้เชื้อเพลิงจากซากดึกดำบรรพ์

สรุปองค์ความรู้

การแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงาน

จากการศึกษาและรวบรวมซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับปัญหาการขาดแคลนพลังงาน และพลังงานทดแทน คณะผู้จัดทำได้เสนอแนวทางในการแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงาน โดยแบ่งเป็น

การแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงานระดับมหภาค

การแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงานในระดับมหภาคสำหรับประเทศไทยนั้น ภาครัฐจะต้องเป็นแกนหลักเพื่อชี้แนวทางให้ประชาชนปฏิบัติเพื่อแก้ไขปัญหา โดยมีหน้าที่ในด้านต่างๆ ดังนี้

  • ออกกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ หรือมาตรการต่างๆ
  • การพัฒนาด้านการวางแผนการดำเนินงานและการจัดการต่างๆ
    • การเก็บรวบรวมข้อมูล
    • การประเมินสถานการณ์
    • การวางแผนการดำเนินงาน
    • การวางแผนการศึกษาวิจัย
    • การดำเนินงานและการจัดการ  เช่น  การสำรวจเพื่อให้มีการหาแหล่งพลังงานสำรองของพลังงานประเภทต่างๆ
  • การดำเนินนโยบายเกี่ยวกับการอนุรักษ์พลังงาน
    • พัฒนาพลังงานให้ประเทศไทยสามารถพึ่งตนเองได้มากขึ้น
    • ดำเนินการให้นโยบายด้านพลังงานทดแทนเป็นวาระแห่งชาติ โดยสนับสนุนการผลิตและการใช้พลังงานทดแทน
    • กำกับดูแลราคาพลังงานให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม มีเสถียรภาพ
    • ส่งเสริมการอนุรักษ์และประหยัดพลังงาน ทั้งในภาคครัวเรือน อุตสาหกรรม บริการ และขนส่ง
    • ส่งเสริมการจัดหาและการใช้พลังงานที่ให้ความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อม
  • การจัดทำโครงการเพื่อปลูกจิตสำนึก

การแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงานระดับจุลภาค

  • ปลูกจิตสำนึกให้เด็กและเยาวชนตระหนักถึงคุณค่า ประโยชน์ และความสำคัญของพลังงาน
  • ร่วมส่งเสริมและสนับสนุนโครงการและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์พลังงานต่างๆของภาครัฐ
  • การใช้พลังงานอย่างประหยัด คุ้มค่า และรู้คุณค่า โดยการวางแผนและควบคุมการใช้พลังงาน
  • การเลือกใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพสูง
  • การเพิ่มประสิทธิภาพเชื้อเพลิง
  • การหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ โดยการนำวัสดุที่ชำรุดนำมาซ่อมใช้ใหม่

สื่อสารและการนำเสนออย่างมีประสิทธิภาพ

เพื่อนำเสนอความรู้ความเข้าใจให้ตระหนักถึงผลกระทบของภาวะขาดแคลนพลังงาน และวิธีการประหยัดพลังงาน

  • การจัดบอร์ดนำเสนอความรู้เกี่ยวกับพลังงาน
  • การเดินขบวนรณรงค์เชิญชวนเรื่องการอนุรักษ์พลังงาน
  • การจัดนิทรรศการเรื่องพลังงาน
  • การจัดทำแผ่นพับความรู้
  • การจัดกิจกรรมตอบปัญหาเกี่ยวกับพลังงาน หลังจากการนำเสนอความรู้

บริการสังคมและจิตสาธารณะ

จากการศึกษาค้นคว้า คณะผู้จัดทำพบว่าประเทศไทยนั้นสามารถแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงานจากการใช้พลังงานทดแทนในรูปแบบต่างๆได้ ได้แก่ พลังงานลม พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานน้ำและพลังงานใต้พิภพ

ถ้าเป็นในระดับมหภาคนั้นจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากรัฐบาลในการแก้ไขปัญหา ได้แก่ ออกกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ หรือมาตรการต่างๆ การพัฒนาด้านการวางแผนการดำเนินงานและการจัดการต่างๆ การดำเนินนโยบายเกี่ยวกับการอนุรักษ์พลังงาน การจัดทำโครงการเพื่อปลูกจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักถึงคุณค่า ประโยชน์ และความสำคัญของพลังงาน เป็นต้น ส่วนในระดับจุลภาคนั้น จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากประชาชนภายในประเทศ ได้แก่ การปลูกจิตสำนึกให้ตระหนักถึงคุณค่า ประโยชน์ และความสำคัญของพลังงาน ร่วมส่งเสริมและสนับสนุนโครงการที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์พลังงานต่างๆของภาครัฐ การใช้พลังงานอย่างประหยัด

ถ้ารัฐบาล และประชาชนปฏิบัติตามแนวทางที่ได้กล่าวไว้ในขั้นตอนสรุปองค์ความรู้ข้างต้นนั้น จะสามารถทำให้ประเทศไทยสามารถแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงานภายในประเทศได้ ซึ่งจะสามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายในการนำเข้าพลังงานจากภายนอกประเทศได้ ซึ่งเป็นวิธีการลดรายจ่ายของประเทศทางหนึ่ง รวมถึงถ้าประชาชนภายในประเทศช่วยกันประหยัดพลังงานจะสามารถลดรายจ่ายในส่วนของครัวเรือนได้ อีกทั้งพลังงานยังเป็นทรัพยากรที่สามารถหมดไปได้  ดังนั้น การประหยัดพลังงานถือเป็นวิธีการอนุรักษ์พลังงานอย่างหนึ่งให้สามารถใช้พลังงานได้เป็นระยะเวลายาวนานมากยิ่งขึ้น เพื่อบุคคลรุ่นหลังจะได้สามารถนำพลังงานไปใช้ต่อได้ในรุ่นต่อๆไป

พลังงานสะอาด พลังงานของเราทุกคน

มหาวิทยาลัยต่าง ๆ ตื่นตัวทางด้านพลังงาน ไม่ว่าจะเป็น การใช้พลังงานไฟฟ้าสุทธิภายในอาคารเป็นศูนย์ (NetZeroEnergyBuilding) ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น การคิดค้นก๊าซจากผักตบชวาของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หรือนวัตกรรมยานยนตร์พลังงานสะอาดของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ต่างก็ได้ให้ความสำคัญกับเรื่องการประหยัดพลังงาน และการใช้พลังงานเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ในปัจจุบันความรู้ด้านพลังงานมีความสำคัญเป็นอย่างมาก การให้ความรู้ในเรื่องของพลังงาน การสร้างจิตสำนึกด้านพลังงานให้แก่นักเรียน นักศึกษา เนื่องจากพลังงานเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญอย่างหนึ่งในชีวิตของเรา อีกทั้งยังเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ ด้วยวิกฤตที่เริ่มเข้ามาของพลังงานที่เราต้องรับมือตั้งแต่เนิ่น ๆ โดยทุกคนต้องช่วยกัน

พลังงานมีหลายรูปแบบ หลายชนิดแตกต่างกัน แต่ละประเทศเลือกใช้เชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าไม่เหมือนกันบางประเทศใช้ถ่านหิน บางประเทศใช้น้ำมันดิบ หรือบางประเทศอาจใช้พลังงานนิวเคลียร์ เพราะแต่ละประเทศมีทรัพยากร สภาพแวดล้อม และเทคโนโลยีต่างกัน เลือกใช้พลังงานจากแหล่งที่เพียงพอกับความต้องการของประเทศ และต้องมีมาตรการป้องกันรองรับความเสี่ยงด้านพลังงานที่จะเกิดขึ้นด้วย

ประเทศไทยใช้ทั้งน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติในการผลิตไฟฟ้า ข้อมูลจาก การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) การใช้ก๊าซธรรมชาติเพื่อการผลิตไฟฟ้า เฉลี่ยเดือน พฤศจิกายน 2556 แสดงให้เห็นถึงการผลิตฟ้าจากแหล่งต่าง ๆ ดังนี้ แบ่งเป็นก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทยร้อยละ 54 ก๊าซธรรมชาติจากพม่าร้อยละ 37 และแหล่งบนบกอีกร้อยละ 3 ที่เหลือต้องนำเข้ามาในรูป LNG อีกร้อยละ 6 เป็นปริมาณก๊าซที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้ากว่า 2,400 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน โดยก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยมีปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้ว (Proven reserve) เหลืออยู่ราว 9.9 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต และกำลังจะหมดลงในอีก 7 ปี หากไม่มีแหล่งพลังงานใหม่มาทดแทน

เราต้องเริ่มคิดหาอนาคตต่อไปให้พลังงานของประเทศ พลังงานทดแทนที่เข้ามาช่วยเหลือพลังงานหลัก พลังงานที่มีอยู่ใกล้ตัวเราหาได้ในประเทศ มีคุณภาพ มีความมั่นคง ราคาไม่แพง และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นการกระจายชนิดพลังงานให้มีความหลากหลาย พลังงานทดแทนจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเป็นราคาที่มีราคาไม่สูงมากนักเมื่อเทียบกับเชื้อเพลิงอื่น ๆ โดยใช้กระบวนการผลิตที่มีเทคโนโลยีที่เหมาะสม มีประสิทธิภาพ จะได้เป็นพลังงานสะอาดออกมาใช้งาน

พลังงานเป็นเรื่องของทุกคน เพื่อให้มีพลังงานใช้อย่างยั่งยืน เราต้องเริ่มคิด ช่วยแก้ไข ไม่ใช่หน้าที่ของคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นหน้าที่ของทุกคน เราทุกคนช่วยชาติได้

ติดตามข้อมูลข่าวสารของพลังงานสะอาด พลังงานทดแทนในประเทศไทยที่ได้จาก
วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรได้ที่ สมาคมโรงไฟฟ้าชีวมวล และ Fanpage

พลังงานสะอาด

พลังงานแสงอาทิตย์

เรื่องของการมีพลังงานเท่าไหร่นั้นไม่ใช่ปัญหา แต่เรื่องของการมีพลังงานไม่พอใช้ต่างหากคือปัญหา ปัญหาการขาดแคลนพลังงานไม่ใช่เพียงแค่ปัญหาระดับชาติเท่านั้น แต่ทั่วโลกต่างให้ความสำคัญกับปัญหานี้และช่วยกันคิดวิธีแก้ไขกันมาโดยตลอด

วิธีที่ง่ายและได้ผลดีที่สุดคือ การปิดเครื่องปรับอากาศ เครื่องทำความร้อนและเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิด อยู่อย่างสมถะแล้วใช้ไฟฟ้าเท่าที่จำเป็นเพียงเท่านั้น โลกเราก็ไม่ต้องสร้างโรงไฟฟ้าเพิ่มเติมอีกต่อไป วิกฤตพลังงานก็จะหยุดลงทันที

แต่เราทั้งหลายต่างรู้กันว่าคงเป็นไปได้ยากที่มนุษย์โลกทุนนิยมดิจิตอลจะทำอย่างนั้นได้ เพราะเศรษฐกิจต้องดำเนินไป คนต้องกินต้องใช้มากขึ้นทุกวัน ทุกอย่างล้วนต้องใช้พลังงานด้วยกันทั้งสิ้น แล้วอะไรล่ะคือคำตอบของปัญหา มีอยู่หลายอย่างด้วยกัน หลักๆคือสร้างแหล่งผลิตพลังงานไฟฟ้าเพิ่มขึ้น ทั้งโรงไฟฟ้าพลังงานหลักและพลังงานทางเลือก

หนึ่งในแหล่งผลิตไฟฟ้าพลังงานทางเลือกอย่างง่ายที่คนทั่วไปสามารถสร้างได้ด้วยตัวเองเพียงแค่มีความรู้พื้นฐาน ก็คือพลังงานแสงอาทิตย์ และเว็บบล๊อกนี้ก็ได้รวบรวมความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการผลิตพลังงานไฟฟ้าจากแผงโซล่าเซลล์มาถ่ายทอดไว้อย่างครบถ้วน

สุดท้าย ถ้าวิกฤติพลังงานมาถึง ลองจินตนาการดูก็ได้ว่าถ้าไฟฟ้าดับกันทั้งหมู่บ้านแต่บ้านของเรามีไฟฟ้าใช้อยู่หลังเดียว มันจะเท่ห์สักเพียงใด

แผงโซล่าเซลล์

วิถีบ้าน บ้าน ไม่ใช่วิถีชุ่ย ชุ่ย

ใกล้จะถึงงาน “มหกรรมคืนชีวิตให้แผ่นดิน” งานประจำปีของเครือข่ายกสิกรรมธรรมชาติ และถือเป็นวันที่พวกเราชาวเครือข่ายจะกลับมาพบกันปีละครั้ง เพื่อร่วมรำลึกและทบทวนปรัชญา อุดมการณ์และอุดมคติร่วมกัน

ปีนี้กำหนด Theme งานคือ “วิถีบ้าน บ้าน ผ่านวิกฤตได้จริง” หรือ Climate Change Adaptation : The Ground Work Solutions ให้ตามทันความเปลี่ยนแปลงของโลกใบนี้ ที่เห็นๆ กันอยู่ว่าเกิดวิกฤติรายวัน ที่เห็นชัดคือ ภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นอย่างตั้งตัวไม่ทัน ทั้งแผ่นดินไหวที่ไครสต์เชิร์ช ประเทศนิวซีแลนด์ที่ทำให้สูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สิน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ก็ได้ออกมาย้ำว่า ไครสต์เชิร์ชจะต้องเจอกับภัยพิบัติแผ่นดินไหว ที่เกิดจากอาฟเตอร์ช็อกต่อเนื่องอีกอย่างน้อยเดือนละครั้ง เป็นระยะเวลายาวนานเป็นปี

หลังภัยพิบัติที่ไครสต์เชิร์ชไม่กี่วัน ประเทศโบลิเวียก็ต้องประสบกับชะตากรรมอันเลวร้าย จากฝนที่ตกหนักติดต่อกันจนทำให้น้ำท่วม และดินถล่มเป็นพื้นที่ขนาดใหญ่มาก บ้านเรือนกว่า 400 หลังคาเรือนถล่มลงจมดิน ถนนหนทาง ไหลตามดินภูเขาที่เลื่อนถล่ม ผู้คนกว่า 5,000 ชีวิตสูญสิ้นทรัพย์สินแบบสิ้นเนื้อประดาตัว ยังไม่นับรวมกับความสูญเสียชีวิตของครอบครัว ญาติพี่น้อง

วิกฤตที่ถี่และหนักขนาดนี้ ทำให้ผู้คนให้ความสนใจว่า “วิถีบ้าน บ้าน” ที่เครือข่ายกสิกรรมธรรมชาติเชื่อมั่นว่า ผ่านวิกฤตได้จริงนั้น เอาเข้าจริงแล้วจะผ่านได้อย่างไร ซึ่งอันที่จริงแล้วโจทย์นี้ไม่ง่ายที่จะตอบ แต่ก็ไม่ยากที่จะทำความเข้าใจ เมื่อธรรมชาติได้ตอบด้วยตัวเองแล้วว่า วิถีโลกาภิวัตน์นั้นนำพาความพิบัติมาสู่มนุษย์ จากการเสียสมดุลธรรมชาติ จนกลายเป็นวิกฤติที่ยิ่งใหญ่ที่มนุษย์ตัวกระจ้อยคิดว่าตัวเองเล็กเกินไปที่จะแก้ ต่างพยายามทำลืม ลืม และละเลย หรือบ้างก็คิดไปเลยว่า ถ้ามาก็ตายเท่านั้น ช่วยไม่ได้ เลี่ยงไม่ได้ เมื่อคิดเช่นนี้ก็ไม่คิดจะปรับ จะเปลี่ยนวิถีตัวเอง โลกจึงหมุนตัวเข้าหาความเลวร้ายทุกขณะนาที

หากเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ หรือสมุทัยนั้นคือ โลกาภิวัตน์ การจะรับมือกับทุกข์ให้ได้นั้น จำเป็นต้องมองเห็นนิโรธ หรือสภาวะที่พ้นทุกข์ แล้วจึงเดินตามมรรค คือทางดับทุกข์ อันเป็นแนวทางดับทุกข์ตามหลักอริยสัจ 4 ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

หากเรามองเห็นทุกข์จากเหตุ คือโลกาภิวัตน์ และความดับทุกข์ หรือนิโรธนั้น คือสภาวะที่อยู่ดี มีสุข ปราศจากภัยพิบัติ และวิกฤติการณ์ ทางดับทุกข์ หรือการผ่านคลื่นโลกาภิวัตน์ไปให้ได้นั้น ก็คือ การรับมืออย่างมีสติและตระหนักรู้เท่าทัน และด้วยการสร้างความเข้มแข็งให้แก่ Localization เท่านั้น ซึ่งอาจารย์ยักษ์ใช้คำว่า “ผ่าน” หาใช่ “ต้าน” นั้น ก็เพราะอาจารย์ยักษ์อยากให้เห็นภาพของการเดินผ่านคลื่นที่เข้ามาปะทะเรา

หากเราขืนต้านทานคลื่นที่แรงอย่างบ้าคลั่ง เราก็คงจะล้มลงหรือยืนอยู่ได้แต่ไม่อาจเขยื้อนไปไหนเพราะมัวแต่ต้านแรง ดังนั้นหากเราจะผ่านคลื่นนั้นไปให้ได้ เราต้องมีขาที่แข็งแกร่ง และความกล้าในหัวใจที่พร้อมจะเดินฝ่ากระแสคลื่นที่ถาโถม และการเคลื่อนไหวอย่างถูกต้อง พอเหมาะ พอสมก็จะทำให้เรา “ผ่าน” ไปได้ และไปถึงจุดหมายในที่สุด

อาจารย์ยักษ์นิยาม Localization ด้วยภาษาใหม่ว่า “วิถีบ้าน บ้าน” ซึ่งต้องกำหนดให้ชัดว่า วิถีบ้าน บ้าน ที่เป็นเครื่องมือในการผ่านวิกฤตินั้นหมายถึง วิถีบ้าน บ้าน ในทางที่ดี ที่สร้างสรรค์ บางคนว่าวิถีบ้าน บ้าน คือ ความชุ่ย ความอะไรก็ได้ อย่างไรก็ได้ ทำอะไรตามใจคือไทยแท้นั้นไม่จริงเลย วิถีบ้าน บ้านที่แท้จริง คือวิถีของคนขยัน ฉลาด เรียบง่าย อดทนอดกลั้น และมีความเพียรอันบริสุทธิ์

คนโบราณนั้นฉลาดทั้งการกิน การใช้ เป็นคนตื่นเช้าขยันทำมาหากิน แต่ใช้ชีวิตที่ประหยัด เรียบง่ายและมีศีลธรรมกำกับวิถีชีวิต ซ้ำยังเป็นคนอ่อนน้อมถ่อมตน วิถีแบบนี้ต่างหากที่เป็นวิถีบ้าน บ้าน ซึ่งหากใครนำมาปฏิบัติในปัจจุบันจะเป็นเครื่องมือให้ผ่านวิกฤตทุกประการได้จริง

พระเจ้าอยู่หัวทรงชี้ให้เห็นความสำคัญของสิ่งนี้ จากพระราชดำรัสที่ว่า “คนโบราณรู้ว่า เมื่อไหร่ควรทำอะไร ที่ไหนควรทำอะไร” นั่นคือความหมายของการเลือกปฏิบัติให้ถูกต้อง เหมาะสมตามกาละ-เทศะ และภูมิสังคมนั่นเอง

และในงานมหกรรมคืนชีวิตให้แผ่นดิน : วิถีบ้าน บ้าน ผ่านวิกฤตได้จริงปีนี้ ชาวเครือข่าย ที่เป็นชาวบ้าน บ้านก็จะได้นำเอาวิถีที่ว่านี้ ที่ดี ที่เป็นแบบอย่างได้มานำเสนอ เพื่อให้เป็นตัวอย่างนำไปทำให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ เพื่อให้วิถีที่ดีนี้ขยายจากวันงาน 17-19 มีนาคม ออกไปให้ได้ 365 วัน จากวิถีบ้าน บ้าน ต้นแบบให้ลามออกไปทั่วประเทศ ทั่วโลก รับรองว่าจะหยุดโลกร้อนได้จริง!

“อ.ยักษ์ มหา’ลัยคอกหมู”

พอแล้วรวย 5 มีนาคม 2554

กสิกรรมธรรมชาติ