ป้ายกำกับ » ผู้สูงอายุ

อาหารผู้สูงอายุ

อาหาร การกินในวัยผู้สูงอายุ
เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ มักจะเกิดความเปลี่ยนแปลงทางร่ายกาย จิตใจ และสังคม โดยเฉพาะทางร่างกาย ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของอวัยวะต่างๆ เสื่อมลง เกิดการเปลี่ยนแปลงของระบบต่างๆ เช่น ผิวหนัง ผม ตา หู จมูก ลิ้น ฟัน เป็นต้น
ดังนั้นเราจึงควรใส่ใจในเรื่องต่างๆ ของผู้สูงอายุและพยายามปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมตามวัย ซึ่งสิ่งสาคัญอีกเรื่องคือ
สุขภาพ

ดนตรีกับผู้สูงอายุที่มีสภาวะสมองเสื่อม

ดนตรีมีพลังโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับบุคคลที่ประสบปัญหาสมองเสื่อม หรือ ที่เกี่ยวข้อง และมันสามารถจุดประกายผลลัพธ์ที่น่าสนใจแม้จะอยู่ในช่วงสมองเสื่อมระยะสุดท้าย

เมื่อดนตรีถูกใช้อย่างเหมาะสม, ดนตรีสามารถเปลี่ยนอารมณ์, ช่วยในการจัดการความเครียด, กระตุ้นการปฏิสัมพันธ์เชิงบวก, ช่วยในเรื่องระบบประสาท และการประสานงานการเคลื่อนไหวของร่างกาย

สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นได้เพราะ การตอบสนองต่อจังหว่ะไม่ว่าจะเป็นการเล่นหรือการร้อง ไม่ต้องใช้ความรู้ในการตอบสนอง แต่เป็นการตอบสนองโดยตรงจากสมอง
ดนตรีบำบัดสำหรับผู้ป่วยสมองเสื่อมขั้นต้น

  • ลุกขึ้นมาเต้นตามเสียงดนตรี
  • ฟังเพลงที่ชอบในอดีต แต่ถ้าผู้ป่วยบ่นว่าเสียงแย่ ก็ปิดเพลง เพราะการได้ยินนั้นสำคัญต่อผู้ป่วย
  • ไปดูคอนเสริตตามสถานที่ต่างๆ แต่ให้คำนึงถึงความอดทนและอารมณ์ของผู้ป่วยเป็นหลัก
  • เล่นเครื่องดนตรี
  • รวบรวมประวัติดนตรีที่ชื่นชอบ เพื่อช่วยในเรื่องความจำหรือรื้อฟิ้นความทรงจำได้

ดนตรีบำบัดสำหรับผู้ป่วยสมองเสื่อมขั้นกลาง

  • ร้องคาราโอเกะ
  • ฮำเพลงหรือร้องเพลงขณะเดินเพื่อช่วยในเรื่องการทรงตัว
  • เปิดเพลงบรรเลงเพื่อผ่อนคลายอารมณ์ และลดความกังวล

ดนตรีบำบัดสำหรับผู้ป่วยสมองเสื่อมขั้นสุดท้าย

  • ทำคอเล็คชั่นเพลงที่ชื่นชอบและเปิดฟัง
  • เลือกเพลงง่ายๆให้ร้อง
  • เล่นเพลงกล่อมเบาๆเพื่อเพิ่มความสบายใจ
  • ออกกำลังกายอย่างง่ายๆไปพร้อมกับดนตรี
  • ตีกลอง หรือเครื่องเคาะจังหว่ะอื่นๆ
  • ใช้การแสดงออกทางสีหน้าเพื่อสื่อสารความรู้สึกเมื่อทำกิจกรรมเหล่านี้
ดนตรีบำบัด (Music Therapy)

กามวิตถารข่มขืนหญิงชรา

กรณีคนร้ายออกอาละวาดข่มขืนผู้หญิงสูงอายุในหลายพื้นที่ ซึ่งเป็นข่าวอยู่ในขณะนี้ สร้างความกังขาให้กับคนในสังคมว่าคนร้ายเป็นโรคจิตหรือไม่อย่างไร

เกี่ยวกับเรื่องนี้ นพ.เจษฎา โชคดำรงสุข อธิบดีกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ให้ข้อมูลว่า คนร้ายน่าจะมีความผิดปกติทางจิต อยู่ในกลุ่มกามวิตถาร ซึ่งมีจำนวนน้อยมาก โดยบางกลุ่มก็ไม่ถูกวินิจฉัยว่าเป็นความผิดปกติทางจิต เป็นเพียงรสนิยมทางเพศ บางคนสามารถใช้ชีวิตร่วมกับผู้สูงอายุได้โดยไม่มีความรุนแรง แต่เนื่องจากในคน ๆ เดียวสามารถกระทำเช่นนี้ซ้ำได้ จึงทำให้มีเหยื่อมากขึ้น และเป็นอันตรายต่อสังคมเมื่อมีความรุนแรงร่วมด้วย

กรณีนี้ผู้กระทำไม่ใช่โรคจิตอย่างที่หลายคนเข้าใจ เพราะโรคจิต คือ ผู้ป่วยทางจิตที่หูแว่ว ประสาทหลอน คนโรคจิตก่อคดีที่เห็นได้ชัด คือ กรณีของหญิงสาวที่ใช้มีดจ้วงแทงเด็กนักเรียนโรงเรียนดัง กลางกรุงเทพมหานครเมื่อหลายปีก่อนเนื่องจากมีเสียงแว่วมาสั่งให้ทำ

ด้าน นพ.ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน ผอ.สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต กล่าวว่า พฤติกรรมของผู้กระทำ อาจมีความผิดปกติทางจิต อยู่ในกลุ่มกามวิตถาร ที่เรียกว่า “จีโร ฟีเลีย” หรือ “เจอรอนโตฟีเลีย” ที่มีความต้องการทางเพศกับคนสูงอายุ เป็นภาวะที่ต้องการได้รับความสุข ความพอใจทางเพศกับคนสูงอายุ หรือคนแก่ อยู่ในกลุ่มเดียวกันกับการชอบร่วมเพศกับเด็ก ร่วมเพศกับศพหรือสัตว์ การถูไถอวัยวะเพศกับสิ่งของต่าง ๆ ถ้ำมอง ชอบโชว์ หรือ ซาดิสต์ แต่ในบางกลุ่มก็ไม่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นความผิดปกติ เป็นเพียงรสนิยมทางเพศอย่างหนึ่งเท่านั้น

กลุ่มกามวิตถารจะไม่รู้สาเหตุ โดยสันนิษฐานว่าอาจเกิดจาก
1.ทางกายภาพ โครงสร้างของสมอง อาจจะมีพยาธิสภาพผิดปกติ อาจเกี่ยวข้องกับโครโมโซมที่ผิดปกติไป หรือ อาจเกี่ยวข้องกับฮอร์โมนเพศชายผิดปกติ
2.ด้านจิตใจ มีรายงานว่าคนกลุ่มนี้อาจมีประสบการณ์ทางเพศในช่วงแรก ๆ ของชีวิต มีบางคนประสบการณ์ทางเพศกับคนที่มีอายุมากกว่า ความพึงพอใจทางเพศจึงมองไปที่ผู้มีอายุมากกว่า และ
3. การกระตุ้นจากสื่อสังคมต่าง ๆ ที่ในปัจจุบันภาพโป๊เปลือยไม่ใช่เฉพาะผู้หญิงเท่านั้น ยังมีภาพเด็ก รวมไปถึงภาพผู้สูงอายุด้วยแม้จะมีไม่มากก็ตาม

แนวทางการรักษา

จะประกอบด้วย การบำบัดทางกาย จิต และสังคม ได้แก่ การใช้ยา เช่น ฉีดยาคุมกำเนิดที่ใช้กับผู้หญิง เพื่อลดความต้องการทางเพศลง การทำจิตบำบัด พฤติกรรมบำบัด การเรียนรู้ในเชิงลบของผลที่เกิดขึ้น และการฟื้นฟูให้อยู่กับสังคมได้ รวมทั้ง การระแวดระวังของสังคมเมื่อพ้นคดีที่ต้องมีการระบุว่าอยู่ที่ไหนเพื่อให้สังคมรับทราบและเฝ้าระวังต่อไป

การสังเกตบุคคลที่เข้าข่ายมีอาการในกลุ่มกามวิตถาร อาทิ ผู้สูงอายุ สามารถดูได้จากการชอบคลุกคลีอยู่กับเด็กหรือเอ็นดูเด็กเกินปกติ รวมทั้งชอบอยู่กับเด็กตามลำพัง ซึ่งเช่นเดียวกับกลุ่มผู้สูงอายุ ทั้งนี้ ถ้ามีพฤติกรรมเชิงชู้สาวมากเกินไปให้ควรระวังเป็นพิเศษ

ผอ.สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ ฝากสื่อมวลชนในการนำเสนอข่าวว่า สื่อต้องมีความระมัดระวังสูงในการนำเสนอข่าวสาร เพราะต้องคิดว่าหากตกเป็นเหยื่อเอง หรือ เป็นย่า เป็นยายของเราจะรู้สึกอย่างไร ที่ผ่านมาการนำเสนอข่าวสารอาจจะคำนึงถึงเฉพาะเด็กเท่านั้น แต่คนที่ตกเป็นเหยื่อไม่ว่าวัยใดจะได้รับบาดเจ็บทางจิตใจเช่นกัน การไปซักถามข้อมูลเพื่อนำมาเปิดเผยจนทำให้สังคมรู้ว่า คนนี้ อยู่บ้านหลังนี้ ที่อยู่ตรงนี้ โดนข่มขืนต้องระมัดระวังเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะวัยเด็กและผู้สูงอายุการปรับตัว ปรับใจจะต้องใช้เวลานานกว่าปกติ การเยียวยาจิตใจยังต้องพึ่งพิงคนอื่น ดังนั้นเมื่อเกิดเหตุกับ 2 กลุ่มนี้ ต้องเฝ้าดูแลเป็นพิเศษ ใครที่คิดว่าผู้สูงอายุผ่านเรื่องเหล่านี้มามากแล้ว ไปคิดแบบนั้นคงไม่ได้.

ที่มา : เดลินิวส์  1 กุมภาพันธ์ 2558

บทความเกี่ยวกับสุขภาพ

12 ท่ายาก สำหรับผู้สูงอายุ

การหกล้มไม่ใช่เรื่องธรรมดา โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ เพราะถ้าเพียงแค่บาดเจ็บเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น ฟกช้ำ แผลถลอก หรือแผลฉีกขาด คงไม่มีอะไรให้ต้องกังวล แต่การที่ผู้สูงอายุหกล้มส่วนใหญ่ค่อนข้างจะรุนแรง เช่นกระดูกตะโพกหรือกระดูกข้อมือหัก หรือเลือดออกในสมอง

ดร.พญ.ธัญญรัตน์ อโนทัยสินทวี อาจารย์ประจำภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่า ปกติคนเราเมื่ออายุมากขึ้นมักจะเกิดภาวะกระดูกพรุน กระดูกบางกว่าคนหนุ่มสาว สมองก็หดตัวเล็กลง พอหกล้มแล้วโอกาสเกิดกระดูกตะโพกหักมากขึ้น ยิ่งถ้าหัวฟาดพื้นหรือบาดเจ็บทางศีรษะอาจจะทำให้เกิดเลือดออกในสมอง จนทำให้ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ต้องอยู่ในสภาวะพึ่งพิงคนอื่น หนักสุดถึงขั้นเสียชีวิต

บทความเกี่ยวกับสุขภาพ

การอดนอนบั่นทอนสมอง

นักวิจัยเมืองลอดช่องบอกกล่าวเตือนผู้คนทั่วไปว่า อย่าอดนอน เพราะจะทำให้สมองแก่ตัวเร็วขึ้น ยิ่งเป็นผู้สูงอายุด้วยแล้ว ยิ่งนอนน้อยเท่าใด สมองก็จะแก่หนักขึ้นเท่านั้น ซึ่งการค้นพบนี้ อาจช่วยทำให้เข้าใจได้ว่า เหตุใดจึงมีผู้สูงอายุเป็นโรคสมองเสื่อมเพิ่มมากขึ้น

นักวิจัยของโรงเรียนแพทย์ดุ้ค-เอ็นยูเอส สิงคโปร์ ได้ทำการศึกษาข้อมูลของผู้สูงอายุที่มีเชื้อจีน อายุเกิน 55 ปีขึ้นไป 66 ราย ด้วยการถ่ายภาพคลื่นสมองด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า และวัดปริมาตรของสมองกับทดสอบสติปัญญาทางประสาทจิตวิทยา ได้พบว่า “ผู้ที่นอนน้อยโพรงสมองจะป่องออกอย่างรวดเร็ว และสติปัญญาก็จะเสื่อมลงด้วย เราพบว่าการนอนน้อยส่อให้เห็นว่าสมองแก่ลงอย่างรวดเร็ว” ดร.จิน โล หัวหน้านักวิจัยแจ้ง.

ที่มา : ไทยรัฐ 9 กรกฎาคม 2557

บทความเกี่ยวกับสุขภาพ

น้องหมาชุบชีวิต คนกลับหนุ่มสาวขึ้น

นักวิจัยมหาวิทยาลัยเซนต์ แอนดรูวส์ของอังกฤษ เผยเคล็ดที่ช่วยให้คนเรารู้สึกเป็นหนุ่มเป็นสาวขึ้นมา ยิ่งกว่าอายุจริงได้ตั้ง 10 ปี ว่าต้องเลี้ยงน้องหมา เพราะได้ประสบมาแล้วว่า ผู้สูงอายุวัยเกิน 65 ปี ที่เลี้ยงมันเป็นเพื่อน ล้วนแต่คล่องแคล่วว่องไว ยิ่งกว่าอายุจริงตั้ง 10 ปี

หัวหน้านักวิจัย ดร.ซิเกียง เฟิ้ง ยังเผยด้วยว่า น้องหมายังช่วยให้เจ้าของมันมีสุขภาพจิตดีขึ้นด้วย

เคยมีการศึกษาถึงคุณประโยชน์ของการเลี้ยงสัตว์กับผู้สูงอายุมาก่อนแล้วพบว่า เจ้าของสุนัขแต่ละคนไม่ค่อยมีอาการซึมเศร้า เหมือนกับเพื่อนวัยเดียวกันคนอื่น ซ้ำยังมีความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจต่ำกว่าด้วย อย่างไรก็ตาม การศึกษาครั้งใหม่นี้ เป็นการศึกษาถึงระดับความแข็งแรงของร่างกายของผู้สูงอายุที่มีวัยเลย 65 ปีโดยตรงเป็นครั้งแรก

ดร.ซิเกียงรายงานว่า “ผลการศึกษาแสดงว่า การเลี้ยงสหายสี่ขา ช่วยให้ผู้สูงวัยเกิน 65 ปีคล่องแคล่วว่องไวขึ้น เทียบกันตัวต่อตัวแล้ว คนที่เลี้ยงสัตว์จะกระฉับกระเฉงว่องไวกว่าคนที่ไม่ได้เลี้ยงกว่ากันมากตั้งร้อยละ 12”.

ที่มา : ไทยรัฐ 24 กรกฎาคม 2557

บทความเกี่ยวกับสุขภาพ

โรคปวดข้อคนไข้สนใจฝังเข็ม และกายภาพบำบัดเพิ่มขึ้น

โรคปวดข้อเป็นโรคเรื้อรัง มักพบในผู้สูงอายุ ปวดไปตามข้อต่าง ๆ รอบตัว ที่พบกันบ่อยคือที่ข้อเข่า ปวดเป็น ๆ หาย ๆ เวลาจะเปลี่ยนอิริยาบถจากนั่งเป็นยืน หรือเปลี่ยนท่ามักจะปวดขัดมาก พอเดิน ๆ ไปก็หาย และแล้วก็มาปวดใหม่อีกวนเวียนอยู่เช่นนี้ ทำให้ทรมาน ไม่สะดวกในการเดินทาง ยาระงับปวดมักมีติดตัวกินกันมาตลอด โรคปวดข้อเป็นโรคหนึ่งที่บั่นทอนสุขภาพชีวิตประจำวันอย่างมาก

สาเหตุ มีหลายอย่าง เริ่มตั้งแต่น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น ความเสื่อมของกระดูก การปฏิบัติตัวในกิจวัตรประจำวัน โดยเฉพาะเรื่องข้อเข่า การนั่งที่ต้องห้าม นั่งขัดสมาธิ นั่งยอง ๆ และนั่งพับเพียบ จะทำให้เอ็นรอบเข่าตึงขึ้น ผู้ที่ต้องปฏิบัติธรรม นั่งนาน ๆ นั่งบนเก้าอี้ดูจะผ่อนคลายข้อเข่าดีขึ้น

ผมมาคุยเรื่องปวดข้อเข่าวันนี้เนื่องด้วยมูลนิธิแสง-ไซ้กี เหตระกูล ได้ไปออกหน่วยแพทย์ ณ โรงเรียนมัธยมตระการพืชผล อ.ตระการพืชผล จ.อุบลราชธานี เมื่อ 13 มิ.ย. 57 จากความร่วมมือของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค วปอ. รุ่น 27 มณฑลทหารบกที่ 22 คนไข้ให้ความสนใจมาตรวจกันมาก 7,830 ราย

คณะแพทย์พยาบาลที่ไปช่วยกันตรวจคนไข้ราว 300 ท่าน จาก 17 โรงพยาบาลใน กทม. จะจัดเป็นหน่วยตรวจต่าง ๆ โดยเป็นเรื่องโรคทั่วไปและโรคเฉพาะทางราว 25 คลินิก สำหรับเรื่องปวดข้อที่ได้คุยมา โดยทั่วไปคนไข้ประเภทนี้จะมาตรวจทางแพทย์กระดูกหรือออร์โธปิดิกส์แพทย์ ซึ่งมีอยู่ 2 คณะด้วยกัน จาก รพ.เลิดสิน และ รพ.ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ซึ่งแพทย์จะตรวจวินิจฉัยโรคให้คำแนะนำ ให้ยา บางรายอาจฉีดยาเข้าไปในข้อเพื่อระงับการอักเสบด้วย

คลินิกทางด้านระงับการปวด : โรคปวดข้อนี้คณะที่มาช่วยตรวจรักษาคนไข้มาจากหลายสถาบัน การแพทย์แผนไทยจาก รพ.ธรรมศาสตร์ฯ, ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก ม.มหิดล, คลินิกหัวเฉียวแพทย์ไทยจีน และคณะแพทย์แผนตะวันออก ม.รังสิต ในภาพรวมคล้ายเป็นแพทย์ทางเลือกคนละแบบกับการรักษาทางแพทย์แผนปัจจุบัน เป็นภูมิปัญญาของคนไทยมาแต่เก่าก่อนหรือแพทย์แผนไทยที่เราคุ้นหูกัน นอกจากนี้ก็เป็นแพทย์แผนจีนและอินเดีย ซึ่งมีประวัติการรักษาเรื่องปวดมายาวนานมากเช่นกัน

วิธีการรักษา : ทางแพทย์แผนไทย จะตรวจวินิจฉัยโรค จ่ายยาสมุนไพร ด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู กายภาพบำบัดจะให้บริการเรื่องการนวด นวดแบบแผนไทย นวดกดจุด การแช่เท้าด้วยยาสมุนไพร มีไพร ขมิ้นชัน มะกรูด เป็นตัวหลัก และอื่น ๆ ร่วมด้วยอีก แช่เท้าราว 15 นาที จะทำให้เลือดไหลเวียนดี ลดปวดข้อเท้าได้ดี สุขภาพทั่วไปดีขึ้น และจะให้ออกกำลังกายแบบฤาษีดัดตน ลดอาการเกร็งกล้ามเนื้อ ลดปวดข้อตามตัว ลดอาการชา แล้วได้ยาสมุนไพรไปกินต่อด้วย

ทางแพทย์แผนจีน จะมีการฝังเข็ม เป็นศาสตร์สำคัญมากอย่างหนึ่งทำกันมายาวนาน การไปกระตุ้นประสาทใต้ผิวหนังซึ่งมีเครือข่ายถึงกันหมดในร่างกาย จะช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย แบบปวดข้อ ปวดหลัง เบาปวดเมื่อยตามร่างกายไปได้

การแพทย์แผนอินเดีย เป็นศาสตร์ที่มีมายาวนานมากเช่นกัน แพทย์จะตรวจซักประวัติหาสาเหตุของโรคนั้น ๆ พร้อมให้คำแนะนำจนเข้าใจและให้ยามารับประทานต่อด้วย

ทั้งหมดที่กล่าวมานี้ เป็นทางเลือกของคนไข้อีกทางหนึ่ง ที่เลี่ยงมาจากการรักษาแผนปัจจุบัน อยากมาลองดูทางด้านนี้และมีคนมาใช้บริการกันมากด้วย โรคปวดเมื่อย ปวดข้อเป็นโรคเรื้อรังต้องใช้เวลา คนไข้บางครั้งก็ใจร้อน อยากลองทางโน้นบ้าง ทางนี้บ้างหวังจะให้หายเร็วขึ้น และรู้สึกสบายใจที่ได้รักษาหลาย ๆ ทาง เพื่อหวังจะได้หายจากโรคปวดทั้งหลายเหล่านี้ได้เร็วขึ้น

โรคปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อตามร่างกายเป็นโรคเรื้อรัง คนไข้รักษาทางแพทย์แผนปัจจุบันมานานยังไม่ค่อยหายเลยเปลี่ยนมารักษาแพทย์ทางเลือกดูบ้าง มีทั้งแพทย์แผนไทย จีน และอินเดีย ล้วนมีประวัติการรักษาว่าได้ผลมายาวนาน ผลจะเป็นอย่างไรคงต้องมีการติดตามและประเมินผลกันต่อไป.

นพ.สุวิทย์ เกียรติเสวี
suvit.kiatisevi@gmail.com

ที่มา  : เดลินิวส์ 27 กรกฎาคม 2557

บทความเกี่ยวกับสุขภาพ